Tijd die je kind echt begrijpt

Waarom tijd zo lastig is voor kinderen met ADHD of autisme

Tijdsbesef is een cognitieve vaardigheid die zich tot ver in de tienerjaren ontwikkelt, en die bij ADHD of autisme nog later op gang komt. Als je zegt "we hebben nog vijf minuten", hoort je kind alleen de woorden, niet de duur. Een visuele timer maakt van tijd iets concreets waar je kind zelf mee uit de voeten kan, in plaats van een eis van een volwassene.

Hoe de timer van Routined er concreet uitziet

De timer verschijnt als een groene cirkelvormige ring die krimpt naarmate de tijd verstrijkt. Midden in de ring zit een grote knop waarmee je kind de timer start, pauzeert of hervat. Onder de ring staat de tijd digitaal in grote cijfers (bijvoorbeeld 1:39), zodat je kind de krimpende ring en de exacte tijd tegelijk ziet. Als de tijd om is verandert de ring van kleur en klinkt er een geluid.

Twee formaten: grote cirkel of compacte rij

Grote cirkel

De standaardvariant, die het scherm vult en het beste werkt als de timer het middelpunt van de activiteit is (tandenpoetsen, wachten op de magnetron, een rustmoment). Zo is de aftelling maximaal zichtbaar.

Compacte rij

Een horizontale miniversie met een knop en een lineaire voortgangsbalk. Handig als de timer een aanvulling is op andere dingen op het scherm, bijvoorbeeld een checklist waarin meerdere dingen tegelijk lopen.

Zo laat je de timer in de praktijk werken

Stel redelijke tijden in

Klok je kind de eerste keren een paar dagen en stel de tijden daarna in met wat marge. Liever tijd over dan te vroeg op, want dan wordt de timer een straf in plaats van een hulpmiddel.

Leg de timer eerst uit aan je kind

Laat de timer zien voordat je hem gebruikt en vertel wat er gebeurt. "Je hebt vijf minuten om je aan te kleden. Deze groene ring wordt kleiner. Als hij weg is, is de tijd om. Dan gaan we verder." Eerst concreet maken, dan gebruiken.

Wees selectief

Niet elke routine heeft tijden nodig. Tandenpoetsen en de tas inpakken: ja. Het ontbijt: vaak niet, eten mag in eigen tempo. Huiswerk: misschien, afhankelijk van je kind. Wees selectief, dan houdt de timer zijn waarde en wordt hij geen achtergrondruis.

Timer bij ADHD

Voor kinderen met ADHD is de timer een van de waardevolste hulpmiddelen. Tijdsblindheid, het onvermogen om in te schatten hoe lang iets duurt, is een kernprobleem. Als tijd zichtbaar wordt, kan een kind het eigen tijdsgevoel over weken en maanden gaan bijstellen.

Timer bij autisme

Bij autisme is de timer net zo waardevol, maar om een andere reden: voorspelbaarheid. Als je kind precies weet hoe lang iets duurt, en niet alleen "zo meteen" of "straks", verdwijnt een groot deel van de spanning rond onduidelijke overgangen.

Veelgemaakte fouten

• Te korte tijd → je kind raakt gestrest en gaat het hulpmiddel vervelend vinden. Zet de tijd omhoog.
• Het eindgeluid is voor sommige kinderen te veel → reageert je kind sterk op het geluid, zet dan het volume van het apparaat lager voordat de timer start.
• Een timer op elke stap → dat is te veel. Bewaar de timer voor activiteiten waarbij tijd er echt toe doet.