Tips, adviezen en inzichten voor een makkelijkere dag met routines en visuele ondersteuning.
Met de handen fladderen van enthousiasme, wiegen bij overprikkeling, neuriën, ronddraaien, een lievelingszin herhalen: dat zijn stims, en ze zijn een normaal en belangrijk onderdeel van hoe veel neurodivergente kinderen zichzelf reguleren. Stimmen begrijpen in plaats van stoppen maakt een enorm verschil.
De stofzuiger jaagt ze weg, de handendroger veroorzaakt een meltdown, een drukke kamer is niet te verdragen: voor een kind met geluidsgevoeligheid kunnen alledaagse geluiden pijnlijk hard of echt beangstigend zijn. Het is echt, en thuis kan het een stuk rustiger worden.
De klik van de nagelknipper, vingers die worden weggetrokken, een meltdown om iets wat twee minuten duurt: nagels knippen kan een verrassend groot gevecht zijn. Voor een prikkelgevoelig of angstig kind is het echt lastig. Zo maak je het rustiger.
Het zoemen van de tondeuse, haartjes in je nek, de handen van een vreemde op je hoofd en geen idee wat er gebeurt: knippen kan voor een prikkelgevoelig kind echt overweldigend zijn. Met voorbereiding en de juiste opzet wordt het een stuk makkelijker.
De naad in de sok zit "verkeerd", het label kriebelt, de spijkerbroek is niet te verdragen, en aankleden wordt een dagelijkse oorlog. Voor een kind met kledinggevoeligheid voelen bepaalde stoffen en naden echt pijnlijk; het is geen aanstellerij. Zo maak je aankleden draaglijk.
Sommige kinderen vliegen tegen de muren op en knallen overal tegenaan; andere houden hun oren dicht en deinzen terug voor rommel. Allebei zoeken ze de juiste hoeveelheid prikkels. Een "sensorisch dieet", een gepland menu van sensorische activiteiten door de dag heen, kan een kind rustig en gereguleerd houden.
Een kind dat kan zeggen "ik ben gefrustreerd" doet iets krachtigs: het zet een storm om in woorden. Een emotionele woordenschat draagt alles, van zelfregulatie tot vriendschappen, en is een van de nuttigste dingen die je kunt leren. Zo bouw je haar op.
Een kind dat een tekening verfrommelt om één verkeerde lijn, dat niets probeert tenzij het zeker weet dat het wint, dat zichzelf dom noemt om een klein foutje: perfectionisme is hartverscheurend om te zien. Het gaat niet over hoge eisen; het gaat meestal over angst.
"We gaan!" "Zet dat nu uit!" En daar begint de meltdown. Overgangen, de momenten tussen de ene en de volgende activiteit, horen bij de meest voorkomende brandhaarden thuis. Een paar eenvoudige gewoontes, met de vooraankondiging voorop, maken ze enorm veel soepeler.
Weinig geluiden slopen een ouder zo snel als gezeur; het voelt alsof het daarvoor gemaakt is. Toch is zeuren communicatie: meestal een kind dat vertelt dat een behoefte niet vervuld is, op de enige manier die het nu heeft. Zo reageer je zodat het minder oplevert en sneller verdwijnt.
Je kind op een leugen betrappen kan schrikken zijn: is dit een karakterprobleem? Bijna altijd niet. Liegen hoort bij de normale ontwikkeling, en hoe wij reageren bepaalt of het verdwijnt of groeit. Dit is waarom kinderen liegen en wat helpt.
"Zeg het met woorden." "Word nou even rustig." Dat zeggen we, maar emotieregulatie is niet iets wat kinderen gewoon hebben; het is een vaardigheid die langzaam wordt opgebouwd, met onze hulp. Dit is een praktische gereedschapskist met wat echt helpt.